Załóżmy, że wszystkie etapy przebiegną pomyślnie. Zespół ratownictwa medycznego dociera na czas, perfuzja przebiega prawidłowo, organizm pozostaje w stanie witryfikacji przez sto lat, a przyszła medycyna potrafi odtworzyć w pełni funkcjonującego człowieka na podstawie zachowanej struktury.
Budzi się pan, nie posiadając niczego. W dniu stwierdzenia zgonu majątek został rozdysponowany, ponieważ prawo tak reguluje los własności osoby zmarłej.
To wciąż nierozwiązany problem. Warto powiedzieć to wprost, zanim omówimy możliwe częściowe rozwiązania.
Problem leży w opiece nad majątkiem, nie w pieniądzach
W chwili stwierdzenia zgonu przestaje pan być właścicielem w sensie prawnym. Osoba, która mogłaby kiedyś potrzebować tych środków, byłaby dla pana tą samą osobą, lecz w świetle obecnego prawa sąd nie mógłby tego uznać.
Potrzebna byłaby więc konstrukcja prawna, która przez dekady lub stulecia chroniłaby wartość majątku, a następnie przekazałaby ją osobie, której obecne prawo nie uznaje za tego samego właściciela.
To sytuacja nietypowa, ale można wskazać podobne rozwiązania prawne. Fundacje zarządzają majątkiem powierzonym w określonym celu, a nie na rzecz konkretnych osób. Trusty przechowują aktywa dla beneficjentów, którzy jeszcze się nie urodzili. Rozdzielenie prawa własności od zarządzania majątkiem jest znanym rozwiązaniem prawnym.
Trudność polega na stworzeniu mechanizmu dla beneficjenta, który dziś jest prawnie uznawany za zmarłego, lecz hipotetycznie mógłby kiedyś znów żyć.
Taka konstrukcja musiałaby przetrwać równie długo jak okres pana przechowywania. Podobnie jak stabilność dostawcy usługi, także trwałość każdej instytucji przechowującej pana środki budzi uzasadnione pytania. Instytucje muszą przecież przetrwać inflację, zmiany ustrojowe i zwykłą erozję organizacyjną zachodzącą w ciągu stu lat.stabilność dostawcy usługi.
Droga trustu
Najbardziej konkretną opcją byłby dyskrecjonalny trust, który pełniłby dwie funkcje.
Najpierw pokrywa koszty zabiegu i przechowywania, które i tak zostałyby zapewnione poprzez ubezpieczenie na życie lub inną metodę finansowania. Następnie inwestuje pozostałe środki, tak aby zgromadzony kapitał trafił do pana, jeśli przywrócenie do życia okaże się możliwe.
Zaletą byłby efekt procentu składanego. Skromna suma pozostawiona do wzrostu na sto lat może stać się fortuną.
Słabości są równie konkretne. Powiernicy i instytucje zarządzające majątkiem mogą zostać przejęci, przestać realizować powierzone im zadania albo po prostu upaść. Wiele jurysdykcji ogranicza czas, po którym trust musi wypłacić środki. A dokument założycielski musi opisać beneficjenta, którego obecny system prawny nie przewiduje.
Żaden z tych problemów nie przekreśla całej koncepcji. Wszystko to jednak wciąż czeka na rozwiązanie.
Rozłożenie ryzyka niepowodzenia
Jeśli żaden instrument nie daje pełnego bezpieczeństwa, rozsądnie jest rozłożyć ryzyko tak, aby pojedyncze niepowodzenie nie zniweczyło całego planu.
Na konferencji Biostasis 2021 w Zurychu Rafael Hostettler przedstawił jedną z wersji takiego podejścia. Jego propozycje dotyczyły raczej aktywów materialnych i rozwiązań instytucjonalnych niż prawa: przechowywania dóbr, których wartość historycznie rosła, takich jak złoto, dzieła sztuki czy diamenty; przekazania części zasobów muzeom z nadzieją na ich odzyskanie po przywróceniu do życia; długoterminowych inwestycji o niskim ryzyku; uwzględnienia zmian środowiskowych i społecznych; oraz rozproszenia zasobów zamiast ich koncentracji.
Warto rozważyć równolegle inny podział. Część środków można przeznaczyć dla trwałej organizacji non profit, której celem byłoby zapewnienie ciągłości opieki nad panem. Opłata za przechowywanie już teraz jest zorganizowana według tej zasady: w chwili zabiegu jest przekazywana ze spółki operacyjnej do Patient Care Foundation w Bazylei, która przeznacza ją na długoterminową opiekę nad pacjentami. Środki te przestają być pana majątkiem i służą finansowaniu systemu, od którego zależy pana dalsze przechowywanie.
Pozostałe środki trafiają do konstrukcji, której jedynym celem jest przekazanie majątku osobie przywróconej do życia.
To samo rozumowanie oparte na wartości oczekiwanej, które uzasadnia sam zabieg, odnosi się także do jego finansowania: ryzyko należy rozłożyć tak, aby częściową stratę dało się udźwignąć. Praktyczne szczegóły opisano w artykule „Zarządzanie majątkiem przy kriokonserwacji”.
Argument, że nic z tego nie ma znaczenia
Możliwe, że próbujemy rozwiązać problem, który w przyszłości w ogóle nie wystąpi.
Warunki, które mogłyby umożliwić przywrócenie do życia, takie jak rozwinięta inżynieria molekularna i łatwo dostępna energia, sugerują wysoki poziom dobrobytu materialnego. W takim świecie koszty utrzymania, wyżywienia i przygotowania do samodzielnego życia osoby przywróconej do życia mogłyby być znikome, a fundusz powierniczy inwestujący przez sto lat po to, by przekazać panu fortunę, byłby anachronizmem.
Argument działa w obie strony. Przyszłość na tyle rozwinięta, by przywrócić pana do życia, może być światem bez materialnych niedoborów, ale może też być światem, w którym osoba bez majątku i statusu prawnego jest szczególnie bezbronna.
Niepewność co do tego, który scenariusz się spełni, przemawia za skromnym i zdywersyfikowanym zabezpieczeniem, a nie za biernością ani za budowaniem wielkiej fortuny.
Każdy z tych planów zależy jednak od czegoś, czego dotąd nie udało się osiągnąć: obecnie nie potrafimy przywracać do życia osób poddanych kriokonserwacji.
To obszar biostazy, w którym możliwości naukowe wyprzedzają rozwiązania prawne i instytucjonalne. Tkanki można witryfikować i przechowywać w temperaturze −196 °C, choć długoterminowe skutki tego procesu nadal pozostają przedmiotem badań. Nikt nie może dziś zagwarantować, że zgromadzone środki trafią do osoby przywróconej do życia.
W skrócie: żadna obecnie dostępna konstrukcja prawna nie może zagwarantować, że majątek trafi do osoby przywróconej do życia. Trusty i zdywersyfikowane aktywa mogą zwiększyć szanse na zachowanie majątku, lecz przyszłe prawo, instytucje i warunki gospodarcze pozostają niepewne.
Narzędzie praktyczne w szczegółach
Interaktywne narzędzie pomaga zbadać pytanie poruszone w tym artykule.
Wczytywanie narzędzia interaktywnego...
Więcej na ten temat